Düşünce ile Kontrol Edilebilen Kol Protezi

0
334
Protez
Protez

Johan Baggerma, 2010 yılında korkunç bir kazada kolunu kaybetti, bugün ise tıklamalı kol protezi kullanan sayılı insanlardan birisi. Tıklamalı robotik kol protezinde işlemler kol protezinin direk olarak kolun köküne bağlanması ile başlar. Deri üzerinde ki bir açıklık ile kemik içerisinde çubuğa tıklama sinyalini gönderen düğmeye tıklar. Protez direk olarak kemiğe bağlı olduğundan dolayı kemik duyuna(soket) gerek kalmamıştır. Bu mekanizma ile birlikte, cilt problemleri önlenir ve parçanın çıkması engellenir ve kolun çıkarılıp tekrar takılmasını kolaylaştırır. Aynı metod daha öncesin ayağa uygulanmıştır. Ana farklılık ise tıklama ile birlikte hastanın sinirlerine ulaşılması ve hastanın kendi düşünceleri ile kontrol ediyor olmasıdır.

Hollanda da yaşamakta olan bir hasta ilk defa ‘kol protezini’ kullanma şansını elde etti. En yeni teknolojinin kullanıldığı robotik kol ile birlikte direkt olarak kemiğe bir tıklama diğer bir deyişle sinyal gönderiliyor. Bu robotik kolu diğerlerinden farklı kılan ise hastanın düşüncesi ile kontrol edilebilmesiydi. Günümüze kadar aynı işlem beyne gönderilen sinyaller ile vücutta felçli bölgenin hareket ettirilmesinde kullanılıyordu.

Hareket Aralığı

Cerrah Jan Paul Frölke ve Rehabilitasyon Fizikçisi olan Jan Paul Frölke bu yeni metodu açıklarken; 2009 yılında beri zaten aynı sistemin ayağını kaybetmiş kişilere uygulandığını ve bu sistemin yine aynı şekilde kol içinde mümkün olduğunu belirtti. Buna ek olarak “bütün hareketler omuz ile yapılabilir ve bu hastaya daha geniş bir hareket aralığı veriyor” şeklinde değerlendirdi.

Ameliyatlar

Tıklamalı protez kol için üç farklı ameliyata ihtiyaç duyulmaktadır.  İlk ameliyat sırasında cerrah ilik boşluğuna bir metal çubuk yerleştirir. Çubukların dışı çok sert bir yüzeye sahiptir.  Sert kısımlar kemik tarafından fark edilir ve kemik bu çubuk parçasını sahiplenir böylece kemik büyümesi çubuğa göre oturur.  6 veya 8 hafta sonrasında, ikinci ameliyat gerçekleşir.  Cerrah cilt üzerinde küçük bir delik oluşturur ve önceden yerleştirilen çubuk ile bağlantılı olacak yeni bir çubuk yerleştirir. En son eklenen çubuk cilt üzerine çıkıntı yapacak şekilde oluşturulur ki kişi ona tıklayabilsin.

Üçüncü gerçekleşen ameliyat ise plastik cerrah üzerinde çalışan bir kişi tarafından yönetilir. Kasları kontrol eden eldeki sinirler ve koltukaltı üst kol kütüğü içerisinde birleştirilir.  Sinirlerin kaslara bağlanması ile birlikte, kas sinir sinyalleri iletir gibi çalışır.

Kasların Düşünceler İle Kontrol Edilmesi

Ameliyatlar sonrasında ki periyotta hasta fiziksel tedavi görür.  Bu süreçte hasta kaslarını nasıl düşünceleri ile kontrol edebileceğini öğrenir. Eğer hasta elini açıp, kapattığını hayal edebiliyorsa bu kaslar arasında ki bağın hızlı oluşmasını sağlıyor. Kas hareketleri kolun üst kısmını elektrotlar ile sarılıp ölçülür. Sinirler kas ile olan bağlarını kuvvetlendirdiklerinde, kas sinyalleri kolun üst kısmından ve robotik kol içerisinde ki sistemden Bluetooth ile kontrol edilebilir hale gelir.

Bu süreçte bittikten sonra hasta her gün beyni ile elini hareket ettirme pratikleri yapar. Beyin ve robotik kol arasında gerçekleşen bağ, hastanın nasıl kol üzerinde dominant olmasını sağlar.

Kaynak: https://www.sciencedaily.com/releases/2017/04/170425093016.htm

Facebook Yorumları