Sosyal Ağ Savaşlarında Yeni Cephe: Yapay Zekâ

0
524

Değerli Kardeşim Buğra‘nın kaleme aldığı Sosyal ağ savaşlarında yeni cephe: Yapay Zekâ adlı yazı farklı bir açıdan durum değerlendirmesi yapıyor.

Geçtiğimiz 10 yılın önemli başlıklarından olan sosyal ağlar etki sahasını genişleterek hayatımıza yön vermeye devam ediyor. Özellikle Facebook’un kurucusu Mark Zuckerberg’in hamleleri sosyal ağların nereye evrileceğine dair ipuçları verir türden.

Arkadaşını bul!” odak noktasıyla yola çıktığı bilinen Facebook artık bir internet sitesinden öte yapay zekadan artırılmış gerçekçiliğe kadar bir çok konuda özel çalışmalar yapan, uydulara sahip olan bir güç.

Bu başlıkların her biri kıymetli fakat yapay zeka ayrıca odaklanılması gereken bir konu. Çünkü yapay zeka Facebook kurucusunun toplumsal hedeflerinin gerçekleşmesi için en önemli araçlardan biri.

Öncelikle Facebook’un yapay zeka serüvenine kısaca bakalım.

2012 yılında 700 milyon kişinin paylaşımlarını, beğenilerini anlamlandıracağını ilan eden sosyal ağ bu konuya verdiği önemi “Facebook AI Research” (FAIR) projesini 2014 yılında hayata getirerek pekiştirmiş. Yaklaşık 350 kişinin görev aldığı birimde makine öğrenmesinden, insan-bilgisayar etkileşimine kadar bir çok alanda uzmanlar çalışıyor.

2014 yılında Brezilya’da gerçekleşen depremler sırasındaki Facebook kullanımı üzerine çalışan FAIR, 2016 yılında ise “Kedi insan mısınız yoksa köpek insan mı?” başlığı ile insan davranışlarından onun kedi karakteristiklerine mi yoksa köpek karakteristiklerine mi yakın olduğunu anlamaya çalışmış.

2017 itibariyle ise Facebook’un yapay zeka platformu, FBLearner Flow üzerinden ayda 1 milyonun üzerinde yapay zeka deneyi gerçekleştirilen bir merkeze dönüştü. Derin öğrenme platformu Caffe2Go’yu geliştiren mavi dev, geçtiğimiz günlerde özel mesajları yapay zeka ile analiz edeceği bilgisini paylaştı. Yani teyzenizin kızına gönderdiğiniz yemek tarifini beğenenlerin sevdiği bir başka yemeği yan taraftaki reklamlarda görürseniz şaşırmayın.

Sosyal Ağ Savaşlarında Yeni Cephe: Yapay Zekâ

Yapay zeka ile ilgili bu çalışmalardan Zuckerberg’in iç dünyasına geçelim. Onun yaptığı açıklamalar ile bu gelişmeleri beraber değerlendirdiğimizde daha da farklı bir noktaya ulaşıyoruz.

Bir çok girişimi destekleyen Y Combinator isimli şirketin Youtube kanalında konuşan Mark Zuckerberg gelecekte gündeminde olacak 2 konunun yapay zeka ve dünyayı daha iletişimsel bir yere getirmek olduğunu dile getiriyor. Dünyayı daha iletişimsel bir yere getirme fikrinin detaylarını ise 2012 yılında Forbes’ta “Zuckerberg Açık Toplum İstiyor” başlığıyla yayınlanan bir mektupta bulabiliyoruz.

Sosyal Ağ Savaşlarında Yeni Cephe: Yapay Zekâ

Facebook’u başlangıçta bir şirket kurmak için yapmadım. Bir sosyal misyonu yerine getirmek için inşa ettim. Bu misyon, dünyayı daha açık ve iletişimsel bir yere getirmekti. Biz insanların birbirine bağlanmasının daha şeffaf hükümetler ve sosyal kurumları doğuracağını düşünüyoruz.”

Burada da dile getirildiği gibi Facebook hiçbir zaman sadece bir internet sitesi olarak var olmadı. Toplumları dönüştürebilecek bir güç olduğu kısa sürede fark edildi ve bu yönde evrildi. Ayrıca Zuckerberg bu düşüncelerini hayata geçirmek için daha Facebook’un ilk günlerinde Joe Green isimli arkadaşının Essembly isimli projesini destekledi.

Sosyal Ağ Savaşlarında Yeni Cephe: Yapay Zekâ

2005 yılında açılan Essembly projesi kendisini “partici olmayan politik bir sosyal ağ” olarak tanımlıyordu. Üyelerinin politik görüşler etrafında birbirleriyle bağlantı kurmasını sağlıyordu. Her ne kadar desteklense de proje sosyal ağların doğasında kendisine yer bulamayınca 2010 yılında kapandı. Fakat Joe Green 2013 yılında Forward.us isimli “Politik Lobi” hareketinin başında tekrar sahneye çıktı. Tabi ki hareketin en büyük destekçilerinden biri de Mark Zuckerberg’ti. Forward.us yeni ismiyle Fwd.us halen çalışmalarına devam ediyor. Zuckerberg’in Trump karşıtı açıklamalarına benzer Trump karşıtı bir konum almış durumda.

Peki Facebook’un bu toplumsal hamlelerinde yapay zeka denkleme nasıl girecek. Bugün merak edilen en önemli nokta bu. Çünkü yapay zeka bir çok anlamda sosyal medya savaşlarını etkileyebilecek türden bir araç. En basitinden algı yönetimini ele alalım. Sosyal ağlar denildiğinde artık yediden yetmişe herkesin bildiği bir şey var. Sosyal ağlar üzerinden bilgi kirliliği ve algı yönetimi yapılıyor.

Şimdiye kadar bütün bunlar insanlar tarafından yapılıyordu. Fakat yapay zeka devreye girdiğinde ve karşı tarafın hareketlerine göre kendisini geliştirdiğinde algı yönetimi yapabilen makinalarla karşı karşıya kalabileceğiz.

Bu güce Facebook sahip olduğunda ise ister ekonomik, ister toplumsal hamlelerinde sizi konumlandırmak için bireylere göre özelleşmiş algı yönetimleri yapabilecek. Tabi bunun yanında yapay zeka teknolojisini kullanarak kullanıcıyı mutlu edecek, siteye bağlayacak bir çok geliştirme de yapacak.

Yeni Cephe

Hal böyle olunca da sosyal ağ savaşları yeni bir cepheye girecek ve çok daha sert yaşanmaya başlayacak.

Sosyal ağ savaşlarının ilk 10 yılında Amerika’nın Avrupa’da ve Güney Kore gibi kendine yakın olan stratejik ortaklarında yayılmasını gördük. Buna karşı Çin, Rusya, Almanya gibi bazı ülkeler bir şekilde kendi sosyal ağlarını ortaya çıkarabildi. Geçtiğimiz yıllarda Rusya tıpkı Amerikan sosyal ağları gibi bir yayılmacılığa girişti ve burada en çok da illegal içerikleri kullandı ve kısmen mevzi kazandı.

Fakat yapay zeka bu denklemleri yeni baştan şekillendirebilecek bir silah. Eğer Facebook’un bu hızlı hamlelerine karşı diğer ülkelerin sosyal ağları cevap veremezse kazandığı mevzileri kaybedebilir.

Bu arada bizim gibi kendi sosyal ağlarına sahip olmayan ülkeler için de yapay zeka ile sosyal ağ savaşlarında son dönemeçlerden birine giriyoruz. Geç olmadan Türkler bu sahnede yer almalı. Yoksa “Kedi m, köpek mi diye toplumları laboratuvara sokmaya çalışan bir Amerikan şirketinin denekleri olmaktan kaçamayacağız.”

 

@BugraAyan

Facebook Yorumları